İhracat yapan her firmanın er ya da geç karşılaştığı bir kısaltma vardır: VGM. Konteyner limana ulaşmış, gemi hazır, ama VGM bilgisi eksikse konteyner gemiye yüklenmez. Bu yazıda VGM'nin ne olduğunu, nereden geldiğini, konteynerin nasıl tartıldığını ve sürecin aksamaması için nelere dikkat etmeniz gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.
VGM Nedir?
VGM, İngilizce "Verified Gross Mass" ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede Doğrulanmış Brüt Ağırlık (DBA) olarak kullanılır. Yüklü bir konteynerin toplam ağırlığını ifade eder; yani konteynerin kendi ağırlığı (dara), içindeki yük, palet, ambalaj ve sabitleme malzemelerinin tamamı.
VGM bilgisi, konteyner gemiye yüklenmeden önce taşıyıcı hat operatörüne ve liman tesisine iletilmelidir. Gemi planlaması bu bilgiye göre yapılır.
VGM neden önemli?
Yanlış beyan edilen konteyner ağırlıkları gemi stabilitesini bozabilir, istif planını hatalı hale getirebilir ve hem denizde hem limanda kazalara yol açabilir. VGM kuralı, bu riski azaltmak için yükleme öncesinde gerçek ağırlığın doğrulanmasını şart koşar.
VGM Kuralı Nereden Geliyor?
VGM zorunluluğu, Uluslararası Denizde Can Güvenliği Sözleşmesi'nin (SOLAS) Bölüm VI'sında yapılan değişiklikle getirilmiş ve 1 Temmuz 2016'dan itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Kural kısaca şunu söyler: Doğrulanmış brüt ağırlığı olmayan ihracat konteyneri gemiye yüklenmez. Sektörde bu ilke "No VGM, No Load" olarak bilinir.
Türkiye'de uygulama, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı düzenlemeleriyle yürütülür. Tartım yetkisi, belge içeriği ve tolerans gibi ayrıntılar zaman içinde güncellenebildiği için güncel kuralları gümrük müşavirinizden veya hat operatörünüzden teyit etmenizi öneririz.
VGM'den Kim Sorumlu?
VGM'nin doğru beyanından yükleten (shipper) sorumludur. Konşimentoda yükleten olarak görünen firma, ağırlığın doğru ölçülmesini ve zamanında iletilmesini sağlamakla yükümlüdür. Tartımı bir kantar operatörüne yaptırmak bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz; sadece ölçümün yetkili ve kalibreli bir cihazla yapılmasını sağlar.
Konteyner Tartımı Nasıl Yapılır? Yöntem 1 ve Yöntem 2
SOLAS iki tartım yöntemi tanımlar.
Yöntem 1: Dolu konteynerin tartılması
Konteyner yüklenip mühürlendikten sonra, araçla birlikte kalibreli bir kantarda tartılır. Araç ve dorse darası düşülerek konteynerin brüt ağırlığı bulunur. Uygulamada en yaygın yöntem budur; özellikle dökme, ağır veya homojen olmayan yüklerde pratik tek yol çoğu zaman Yöntem 1'dir.
Yöntem 2: Parçaların ayrı ayrı tartılıp toplanması
Konteynere konan tüm kolilerin, paletlerin, ambalaj ve sabitleme malzemelerinin ağırlıkları toplanır; üzerine konteynerin darası eklenir. Bu yöntem belirli şartları sağlayan ve yetkilendirilmiş firmalar için kullanılabilir. Şartlar ülkeden ülkeye değiştiği için Yöntem 2'ye geçmeden önce yetkili kurumdan teyit almak gerekir.
Hangi yöntemi seçmeli?
Yükünüz standart kolilerden oluşuyor ve yetkilendirme şartlarını taşıyorsanız Yöntem 2 değerlendirilebilir. Diğer durumlarda Yöntem 1 hem daha basit hem de daha az hataya açıktır.
VGM Süreci Adım Adım
- Booking ve cut-off bilgisi: Hat operatöründen VGM son bildirim saatini (VGM cut-off) öğrenin. Bu saat çoğu zaman yükleme cut-off saatinden farklıdır.
- Yükleme ve mühürleme: Konteyner yüklenir, sabitlenir ve mühürlenir.
- Tartım: Konteyner yetkili operatöre ait kalibreli kantarda tartılır.
- DBA belgesi: Tartım sonucu, belge üzerinde konteyner numarası, brüt ağırlık, tartım yöntemi ve yetkili bilgileriyle kayıt altına alınır.
- Bildirim: VGM bilgisi hat operatörüne ve liman tesisine iletilir.
- Yükleme: Bilgisi tamam olan konteyner gemi planına alınır.
Sık Yapılan VGM Hataları
- Cut-off saatini kaçırmak: Bildirim geç kalırsa konteyner bir sonraki gemiye kalabilir (roll-over). Bu da ek bekleme ve maliyet demektir. Kavram için roll-over sözlük maddemize bakabilirsiniz.
- Darayı yanlış almak: Konteyner kapısındaki dara değeri ile fiili dara arasında fark olabilir. Yöntem 2'de bu fark doğrudan hataya dönüşür.
- Ambalaj ve sabitleme malzemesini unutmak: Palet, takoz ve dunnage da brüt ağırlığa dahildir.
- Son anda tartım planlamak: Yoğun dönemlerde kantar sırası uzayabilir. Tartımı yükleme takvimine göre önceden planlamak gerekir.
- Beyan ile tartımı karıştırmak: Tahmini ağırlık VGM değildir. VGM, yetkili ve kalibreli bir cihazla yapılmış ölçüme dayanmalıdır.
VGM Planlamasında Pratik İpuçları
- Yükleme gününden önce hat operatörünün VGM bildirim kanalını (online portal, e-posta vb.) öğrenin.
- Birden fazla konteyneriniz varsa tartım sırasını gemi cut-off saatine göre planlayın.
- Ağır yüklerde konteynerin azami brüt ağırlık sınırını ve karayolu taşıma limitlerini birlikte kontrol edin.
- Tartım belgesini, booking numarasıyla eşleşecek şekilde arşivleyin.
İthalatta Tartım Neden İşe Yarar?
VGM kuralı ihracat konteynerleri içindir; ancak ithalatta da tartım faydalıdır. Limandan çekilen konteynerin dolu ve boş tartılması, gerçek net ağırlığı ortaya koyar. Bu kayıt; konşimento ve beyanname ağırlıklarıyla karşılaştırma yapmak, eksik veya fazla yük tartışmalarında elinizde objektif bir veri bulundurmak için kullanılabilir.
İskenderun'da VGM ve İç Kantar Süreci
İskenderun Körfezi, birden fazla liman ve terminalin hizmet verdiği yoğun bir bölgedir. Yoğun günlerde tartım ve kapı işlemleri sıra oluşturabilir. Bu nedenle tartımın, ara nakliye ve depolama adımlarıyla birlikte planlanması zaman kazandırır.
NarinPort, iç kantar tartım sürecini anlaşmalı kantar operatörüyle koordine eder. Tartımın fiili icrası ve DBA belgesi, yetkili kantar operatörü tarafından yapılır; NarinPort ise tartımı ara nakliye, depolama ve anlaşmalı gümrük müşaviri ile yürütülen gümrük adımlarıyla aynı takvimde buluşturur. Ayrıntılar için İç Kantar Hizmeti ve Liman-Depo Ara Nakliye sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Yükünüz ihracattan önce bir süre beklemesi gerekiyorsa, İskenderun Limanı'na en yakın gümrüksüz depomuzda paletleyip hazırlayabilirsiniz: 7.000+ m² kapalı alan, 6 katlı raflarla 5.000+ palet kapasitesi, 8 hidrolik rampa ve forklift. Tesis 120+ HD kamera, yangın algılama ve söndürme sistemi ve 7/24 güvenlik altındadır. Genel yük kabul edilir; tehlikeli madde (IMO/ADR) kabul edilmez.
Sık Sorulan Sorular
VGM ile DBA aynı şey mi? Evet. VGM (Verified Gross Mass) İngilizce, DBA (Doğrulanmış Brüt Ağırlık) Türkçe karşılığıdır.
VGM'yi kim bildirmek zorunda? Yükleten (shipper). Tartımı bir kantar operatörüne yaptırsanız da doğru ve zamanında bildirim sorumluluğu yükletendedir.
Boş konteyner için VGM gerekir mi? Kural yüklü ihracat konteynerleri içindir. Boş konteyner ve özel durumlar için güncel uygulamayı hat operatörünüzden teyit edin.
VGM cut-off saatini kaçırırsam ne olur? Konteyner planlanan gemiye yüklenmeyebilir ve sonraki sefere kalabilir. Bu da ek bekleme ve maliyet doğurabilir.
NarinPort tartımı kendisi mi yapıyor? Hayır. Tartım ve DBA belgesi anlaşmalı, yetkili kantar operatörü tarafından yapılır; NarinPort süreci ara nakliye ve depolamayla birlikte koordine eder.
Tartım Sürecinizi Birlikte Planlayalım
Konteyner tipinizi, yaklaşık ağırlığı ve yükleme takviminizi paylaşın; tartım, ara nakliye ve depolama adımlarını tek muhatapla planlayalım.
📞 +90 326 614 66 67 · ✉️ info@narinport.com.tr · İletişim