İstif planı, gemi ambarındaki yük dağılımını, sırasını ve emniyet düzenini gösteren ve tahmil-tahliye operasyonunun temelini oluşturan teknik denizcilik belgesidir.
Kısa Tanım
İstif planı, geminin ambarlarındaki yüklerin yerleşim sırasını, ağırlık dağılımını ve sabitleme düzenini şematik biçimde gösteren ve operasyonun her aşamasında temel referans olarak kullanılan teknik belgedir.
İstif Planı Nedir? İstif planı (stowage plan), bir geminin ambarlarındaki ve güvertesindeki yüklerin yerleşim sırasını, hangi yükün hangi bölmede olduğunu, ağırlık dağılımını ve sabitleme detaylarını şematik biçimde gösteren teknik denizcilik belgesidir. Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) SOLAS sözleşmesi ile IMSBC ve CSS kodları çerçevesinde hazırlanır. Plan; geminin stabilitesini, yük güvenliğini ve liman boşaltma sırasını birlikte düşünür. Tahmil-tahliye operasyonu istif planı olmadan başlatılamaz; planın yanlış kurgulanması yük hasarı, gemi stabilitesi kaybı ve liman bekleme süresinin uzaması gibi zincirleme sorunlara yol açar.
İstif Planı Türleri Nelerdir?
İstif planı yük tipine ve operasyon aşamasına göre farklı formatlarda hazırlanır.
Yük Tipine Göre
- Konteyner İstif Planı (Bay Plan): Konteynerlerin gemideki bay-row-tier koordinatlarına göre yerleşimini gösterir; ağırlık dağılımı ve liman sırası birlikte planlanır.
- Dökme Yük İstif Planı: Tahıl, kömür, maden cevheri gibi yüklerde her ambarın doluluk yüzdesi, trimming gereksinimi ve nem kontrol noktaları belirtilir.
- Genel Kargo İstif Planı: Paletli, big bag ve hassas yüklerde her parçanın konumu ve ara dolgu (dunnage) ihtiyacı işlenir.
- Ro-Ro İstif Planı: Tekerlekli kargolarda araç boyutu, yükleme sırası ve sabitleme noktaları ayrı ayrı şemalandırılır.
Operasyon Aşamasına Göre
- Pre-Stowage Plan: Yükleme öncesi hazırlanan ve liman planlama ekibiyle paylaşılan ön plan.
- Final Stowage Plan: Yükleme tamamlandıktan sonra fiili durumu yansıtan kapanış planı.
- Discharge Sequence Plan: Boşaltma sırası ve liman önceliklerini gösteren operasyonel akış planı.
İstif Planı ve Liman Operasyonları
İstif planı, tahmil-tahliye operasyonunun planlama omurgasıdır. Vinç sırası, ekipman seçimi ve kamyon koordinasyonu doğrudan plana göre kurulur. Plan ile fiili istif arasında oluşan sapma, su çekimi ölçümü (draft survey) sonuçlarını ve navlun sözleşmesi kapsamındaki sorumluluk dağılımını etkiler. FIOS ve FIOST gibi navlun terimlerinde istifleme sorumluluğu yük sahibinde olduğu için planın doğruluğu ticari pozisyonu da belirler.
NarinPort, İskenderun Körfezi'nde tahmil-tahliye sürecinde rıhtım operatörü ve gemi tarafının paylaştığı istif planını yük sahibi adına inceleyerek operasyonun ekipman, sıra ve zamanlama planını bu belgeye uyumlu kurar.
İstif Planı Hatalarının Operasyonel Sonuçları Nelerdir?
- Gemi stabilitesinin tehlikeye girmesi ve seyirde yük kayması,
- Boşaltma sırasında ulaşılamayan yük nedeniyle vinç beklemeleri,
- Ağırlık dağılımı uyumsuzluğunda liman gecikmesi ve demuraj birikmesi,
- Konteyner ağırlık beyanlarının VGM ile uyumsuzluğu,
- Yük ile gemi arasında sabitleme noktalarının yetersiz kurgulanması.
Kategori
İ İ 1 adet terim listeleniyor.
Harf Dizini
A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Sözlükten Diğer Benzer Terimlere Göz Atın
Ardiye (Storage Fee) Ne Demek?
A
Ardiye, gemiden tahliye edilen yükün liman sahasında bekleme süresine bağlı olarak liman işletmesine ödenen kademeli depolama ücretidir.
Tanıma Git
Baba (Bollard) Ne Demek?
B
Baba, rıhtım kenarına sabitlenmiş ve gemi palamar halatlarının bağlandığı yüksek çekme kuvvetine dayanıklı çelik veya dökme demir direktir.
Tanıma Git
Konteyner Bekletme Ücreti (Detention) Ne Demek?
K
Detention, konteynerin liman sahasından çıkarıldıktan sonra hat operatörünün depo sahasına serbest süresi içinde iade edilmemesi durumunda doğan saatlik ücrettir.
Tanıma Git
Ordino (Delivery Order) Ne Demek?
O
Ordino, deniz yolu taşımacılığında yük sahibinin konteyneri veya yükü gemi acentesinden teslim alabilmesi için düzenlenen yetki belgesidir.
Tanıma Git
Puantaj (Tally) Ne Demek?
P
Puantaj, limanda yürütülen tahmil-tahliye operasyonu sırasında yükün parça bazında belgelenmesi sürecidir. Her kaldırma işleminde cins, sayı, ağırlık ve fiziki durum bilgisi eş zamanlı olarak kayıt altına alınır.
Tanıma Git
Su Çekimi Ölçümü (Draft Survey) Ne Demek?
S
Su çekimi ölçümü, dökme yük operasyonlarında geminin sudaki batık derinliğinin ölçülerek yüklenen veya boşaltılan yükün brüt ağırlığının hesaplanması yöntemidir.
Tanıma Git