Demuraj, geminin veya konteynerin limanda sözleşmeyle belirlenen serbest süreyi aşarak beklemesi durumunda yük sahibinin taşıyana ödemek zorunda kaldığı bekleme ücretidir.
Kısa Tanım
Demuraj, yükleme veya tahliye için tanınan sürenin (starya) aşılması halinde gemi veya konteyner sahibine ödenen günlük bekleme bedelidir.
Demuraj Nedir? Demuraj, deniz taşımacılığında yükleme veya tahliye operasyonunun sözleşmede belirlenen starya (laytime) süresini aşması durumunda yük sahibinin gemi sahibine veya taşıyana ödemekle yükümlü olduğu ek ücrettir. Türk Hukuku'nda sürastarya olarak da adlandırılan bu kavram, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) deniz ticaretine ilişkin hükümleri çerçevesinde düzenlenir. Demuraj, starya süresinin dolmasıyla otomatik olarak işlemeye başlar ve genellikle günlük sabit bir tarife üzerinden hesaplanır. Konteyner taşımacılığında ise demuraj, konteynerin limanda veya terminalde serbest süreyi (free-time) aştığı her gün için hat tarafından uygulanan ücrettir.
Demuraj Türleri Nelerdir?
Demuraj türleri ikiye ayrılır; gemi demurajı ve konteyner demurajı.
1. Gemi Demurajı (Vessel Demurrage)
Yolculuk çarteri (voyage charter) sözleşmelerinde yükleme veya tahliye için belirlenen starya süresinin aşılması durumunda ortaya çıkar. Ücret doğrudan çarter sözleşmesindeki demuraj klozuna göre belirlenir ve günlük sabit bir tutar olarak işler.
2. Konteyner Demurajı (Container Demurrage)
Konteyner hatlarının ithalatta veya ihracatta terminalde tanıdığı serbest sürenin aşılması halinde uygulanan bekleme ücretidir. Gemi demurajından farklı olarak burada muhatap doğrudan konteyner hattıdır ve ücret konteyner başına günlük olarak tahakkuk eder.
Demuraj Nasıl Hesaplanır?
Demuraj hesaplaması üç temel parametreye dayanır:
- Starya Süresi (Laytime): Sözleşmede yükleme veya tahliye için tanınan toplam süre. NOR (Notice of Readiness) bildiriminin kabulüyle başlar.
- Demuraj Tarifesi (Demurrage Rate): Çarter sözleşmesinde veya konteyner hattının tarifesinde belirtilen günlük ücret. Gemi demurajında bu tutar geminin büyüklüğüne ve piyasa koşullarına göre günlük binlerce dolar seviyesinde olabilir.
- Fiili Operasyon Süresi: Yükleme veya tahliye işleminin fiilen tamamlandığı süre. Starya süresini aşan her gün veya kısmi gün (pro-rata) demuraj olarak faturalandırılır.
Demuraj ve Liman Operasyonları İlişkisi Nedir?
Liman lojistik operasyonlarında demuraj, doğrudan operasyonel verimliliğin mali yansımasıdır. Tahliye hızının düşmesi, rıhtımda yığılma, ara nakliyede gecikme veya evrak süreçlerindeki aksaklıklar starya süresinin aşılmasına ve demuraj yükümlülüğünün doğmasına neden olur. Özellikle İskenderun gibi yoğun dökme yük ve demir-çelik trafiğinin olduğu limanlarda rıhtım-depo arasındaki transfer hızı demuraj riskini doğrudan belirleyen faktördür.
NarinPort olarak liman sahası dışındaki (off-dock) tesisimize hızlı yük transferi sağlayarak rıhtımdaki tahliye operasyonunun kesintisiz sürmesini ve starya süresinin aşılma riskinin minimize edilmesini hedefliyoruz.
Demuraj Maliyetinden Korunmanın Yolları Nelerdir?
- Tahmil-tahliye operasyonlarında yeterli ekipman ve iş gücü kapasitesi sağlanması,
- Rıhtımdan depoya hızlı ara nakliye ile liman sahasının sürekli boşaltılması,
- Gümrük evraklarının gemi varışından önce hazırlanması,
- Starya süresinin ve demuraj tarifesinin sözleşmede net biçimde tanımlanması,
- Tek noktadan koordineli liman hizmeti alarak geçiş noktalarındaki gecikmelerin önlenmesi.
Kategori
D D 2 adet terim listeleniyor.
Harf Dizini
A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Sonraki Terim Depot (Konteyner Deposu) Ne Demek?
Sözlükten Diğer Benzer Terimlere Göz Atın
Hızlı Tahliye Primi (Despatch) Ne Demek?
H
Hızlı tahliye primi (despatch), demurajın tersi yönde işleyen mali mekanizmadır; operasyon starya süresi dolmadan tamamlandığında armatör, yük sahibine tasarruf edilen her gün için ödeme yapar. Standart oranı genellikle demuraj bedelinin yarısıdır.
Tanıma Git
Konteyner Bekletme Ücreti (Detention) Ne Demek?
K
Detention, konteynerin liman sahasından çıkarıldıktan sonra hat operatörünün depo sahasına serbest süresi içinde iade edilmemesi durumunda doğan saatlik ücrettir.
Tanıma Git
Sefere Kayma (Roll-over) Ne Demek?
S
Roll-over (sefere kayma), VGM cut-off kaçırma, overbooking veya belge eksikliği yüzünden gemiye yüklenemeyen konteynerin sonraki sefere aktarılmasıdır.
Tanıma Git
Starya Süresi (Laytime) Ne Demek?
S
Demuraj ve despatch hesaplamalarının temelinde yatan starya süresi, charter party sözleşmesi çerçevesinde yük sahibine tahmil veya tahliye operasyonu için tanınan ücretsiz çalışma penceresidir; uluslararası alanda "laytime" olarak adlandırılır.
Tanıma Git
Su Çekimi Ölçümü (Draft Survey) Ne Demek?
S
Su çekimi ölçümü, dökme yük operasyonlarında geminin sudaki batık derinliğinin ölçülerek yüklenen veya boşaltılan yükün brüt ağırlığının hesaplanması yöntemidir.
Tanıma Git
Yan Yükleyici (Sidelifter) Ne Demek?
Y
Sidelifter, kendi üzerindeki hidrolik vinç sistemiyle konteyneri zeminden yana doğru kaldırıp şasiye yükleyebilen veya indirebilen özel taşıma aracıdır.
Tanıma Git