Olgu tutanağı, geminin limanda geçirdiği sürenin dakika dakika belgelendiği resmi kayıt belgesidir. Yanaşma, yük operasyonu, duraklamalar ve rıhtımdan ayrılma gibi her an zaman damgasıyla not edilir.
Kısa Tanım
Olgu tutanağı, bir geminin limana girişinden çıkışına kadar geçen sürede yaşanan her olayın saat, süre ve sebep bilgisiyle kayıt altına alındığı resmi belgedir.
Olgu Tutanağı Nedir? Uluslararası denizcilik terminolojisinde "Statement of Facts" (kısaca SoF) olarak bilinen olgu tutanağı, geminin rıhtıma yanaşmasından kalkışına kadar yürütülen tüm operasyonel faaliyetlerin zaman damgasıyla belgelenmesini sağlar. ETA (Estimated Time of Arrival) bildirimi, NOR (Notice of Readiness) teslimi, ambar kapaklarının açılması, yük operasyonunun başlaması ve bitmesi, hava koşulları nedeniyle duraklamalar, ekipman arızaları, vardiya değişimleri ve rıhtımdan kalkış gibi her aşama dakika hassasiyetinde not edilir. Belge, gemi kaptanı, acente ve terminal temsilcisi tarafından birlikte imzalanır; BIMCO (Baltic and International Maritime Council)'nun yayımladığı standart format uluslararası alanda en yaygın kullanılan versiyondur.
Olgu Tutanağında Hangi Bilgiler Yer Alır?
Profesyonel bir olgu tutanağı, geminin limanda geçirdiği zamanı eksiksiz biçimde belgeler:
- Varış ve NOR Bilgisi: ETA bildirimi, geminin demir sahasına varışı, Notice of Readiness teslim saati.
- Yanaşma ve Hazırlık: Rıhtıma yanaşma saati, ambar kapaklarının açılması, fiziki muayene.
- Yük Operasyonu: Tahmil veya tahliye başlama ve bitiş saatleri, her vardiya için ayrı kayıt.
- Duraklamalar ve Sebepleri: Hava koşulları, ekipman arızası, yemek molası, gümrük muayenesi, vardiya değişimi.
- Tamamlanma ve Kalkış: Ambar kapaklarının kapatılması, su çekimi ölçümü (draft survey) sonuçları, rıhtımdan ayrılma saati.
Olgu Tutanağı Neden Kritiktir?
Olgu tutanağı denizcilik ticaretinin en belirleyici belgelerinden biridir ve birden fazla mali süreçte temel referans olarak işlev görür:
- Laytime Hesaplamasının temeli: Yükleme veya boşaltma için tanınan sözleşmesel sürenin (laytime/starya) kullanılan kısmının belirlenmesinde tek referanstır.
- Demuraj ve Despatch Hesabı: Laytime aşıldığında doğan demuraj ya da laytime'dan (yükleme/boşaltma süresi) önce tamamlanan operasyonlarda kazanılan despatch (hızlı tahliye primi) olgu tutanağındaki zaman kayıtlarına göre hesaplanır.
- Uyuşmazlık Çözümü: Armatör ve yük sahibi arasındaki bekleme süresi uyuşmazlıklarında mahkeme ve tahkim süreçlerinin temel delil kaynağıdır.
- Sigorta Rücu: Gecikme kaynaklı zararların sigorta talebiyle belgelenmesinde kullanılır.
Uluslararası denizcilik hukukunda kabul gören "once on demurrage, always on demurrage" (bir kez demurajda, her zaman demurajda) kuralı gereği; laytime tükenip demuraj başladıktan sonra tatil, hafta sonu veya hava koşulu gibi istisnaların artık sayılmayacağı kabul edilir. Bu kuralın uygulanabilmesi için olgu tutanağındaki laytime bitiş anı kaydının dakika hassasiyetinde tutulması zorunludur; belgede atlanan veya yanlış kaydedilen bir saat, binlerce dolarlık fatura farkına yol açabilir.
Olgu Tutanağı ve Lojistik İlişkisi
Olgu tutanağı, liman hizmetleri sürecinin ticari ve hukuki kapanışıdır. Gemi yük sahibi, armatör ve terminal arasındaki tüm mali ilişkilerin dayandığı referans belgedir. Navlun sözleşmesinin (charter party) koşulları ne olursa olsun — FIO, FILO, Liner Terms — olgu tutanağı zaman kaydı taraflar arasındaki mali ayrıştırmanın temelidir.
NarinPort olarak İskenderun Körfezi'nde koordine ettiğimiz tahmil-tahliye operasyonlarında olgu tutanağı sürecini yük sahibi adına takip ediyoruz; her aşamanın zaman damgasıyla kayıt altına alınmasını ve belgenin eksiksiz imzalanmasını sağlıyoruz.
Eksiksiz Bir Olgu Tutanağının Avantajları Nelerdir?
- Laytime hesabının itiraz edilemez biçimde belgelenmesi,
- Demuraj yükümlülüğünün doğru tarafa yansıtılması,
- Despatch primi hakkının kaybedilmemesi,
- Mahkeme ve tahkim süreçlerinde güçlü delil zinciri,
- Tahmil-tahliye operasyonunun zaman boyutuyla eksiksiz dokümantasyonu.
Kategori
O O 2 adet terim listeleniyor.
Harf Dizini
A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Sonraki Terim Ordino (Delivery Order) Ne Demek?
Sözlükten Diğer Benzer Terimlere Göz Atın
Depot (Konteyner Deposu) Ne Demek?
D
Depot, konteyner taşımacılığında boş ya da dolu konteynerlerin saklandığı, bakım onarımının yapıldığı ve hat operatörünün filo yönetimini sürdürdüğü saha tesisidir.
Tanıma Git
Palamar (Mooring) Ne Demek?
P
Palamar, geminin rıhtıma sabitlenmesi amacıyla halatlarla rıhtım üzerindeki babalara bağlanması işlemini ifade eden liman operasyon halkasıdır.
Tanıma Git
Serbest Süre (Free-Time) Ne Demek?
S
Serbest süre, konteynerin gemiden indikten sonra liman sahasında kalması ve hat depotuna iade edilmesi için hat operatörünün tanıdığı ücretsiz penceredir.
Tanıma Git
Sevk (Dispatch) Ne Demek?
S
Sevk, yükün üreticiden alıcıya, depodan limana ya da limandan tesise taşınması amacıyla planlanıp başlatılan operasyonel çıkış sürecidir.
Tanıma Git
Starya Süresi (Laytime) Ne Demek?
S
Demuraj ve despatch hesaplamalarının temelinde yatan starya süresi, charter party sözleşmesi çerçevesinde yük sahibine tahmil veya tahliye operasyonu için tanınan ücretsiz çalışma penceresidir; uluslararası alanda "laytime" olarak adlandırılır.
Tanıma Git
Su Çekimi Ölçümü (Draft Survey) Ne Demek?
S
Su çekimi ölçümü, dökme yük operasyonlarında geminin sudaki batık derinliğinin ölçülerek yüklenen veya boşaltılan yükün brüt ağırlığının hesaplanması yöntemidir.
Tanıma Git