Pilotaj (kılavuzluk), geminin limana giriş ve çıkışında kılavuz kaptanın navigasyon danışmanlığı verdiği hizmettir; Türkiye'de KEGM ve özel teşkilatlar sağlar.
Kısa Tanım
Pilotaj, geminin limana giriş veya çıkışı sırasında kılavuz kaptanın gemi köprüsünde kaptana navigasyon danışmanlığı verdiği zorunlu kıyı emniyeti hizmetidir. Türkçe sektör adıyla "kılavuzluk" olarak da bilinir.
Pilotaj (Kılavuzluk) Ne Demek? Pilotaj (Türkçe sektör adıyla "kılavuzluk", uluslararası adıyla "pilotage"), geminin limana giriş, rıhtıma yanaşma veya limandan ayrılma sırasında yerel su koşulları, derinlik haritası, akıntı, rüzgâr ve liman trafik düzeni hakkında uzmanlaşmış sertifikalı bir denizcinin (kılavuz kaptan) gemi köprüsünde kaptana navigasyon danışmanlığı sağladığı hizmettir. Pilotaj bir hizmet kategorisidir; kılavuz kaptan ise bu hizmeti fiilen icra eden meslek mensubudur. İki kavram farklıdır ama aynı operasyonel halkanın iki yüzüdür. Pilotaj sözleşmesel hizmet, kılavuz kaptan o hizmeti taşıyan profesyonel.
Pilotaj Hizmetinin Kapsamı Nedir?
Bir pilotaj operasyonu standart adımlardan oluşur:
- Pilot Order (Talep): Gemi acentesi liman başkanlığı veya kılavuzluk teşkilatına yazılı talep iletir; "Notice of Readiness" ile bu talep paralel ilerler.
- Pilot Boarding (Gemi Köprüsüne Çıkış): Kılavuz kaptan pilot gemisi (pilot launch) veya helikopter ile gemiye yaklaşır, pilot merdiveninden köprüye çıkar.
- Manevra Danışmanlığı: Köprüde kaptana hangi rota, hangi hız, hangi yana ne kadar dümen kırılacağı söylenir; römorkörlerin nasıl kullanılacağı koordine edilir.
- Yanaşma veya Ayrılma Tamamlanır: Palamar bağlama veya çözme operasyonu kılavuzun gözetiminde sonlanır.
- Pilot Ayrılışı (Disembarkation): Limanda manevra biter, kılavuz gemiden ayrılır, pilot boarding kaydı ve hizmet faturası düzenlenir.
Türkiye'de Pilotaj Sağlayıcıları
Türkiye'de pilotaj hizmeti iki temel kaynaktan sağlanır.
- Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü (KEGM): İskenderun Körfezi dahil Türkiye'nin pek çok ana limanında resmi kılavuzluk operasyonlarını yürüten kamu kurumu. Tarife yönetmelikle düzenlenir.
- Özel Kılavuzluk Teşkilatları: Bazı limanlarda lisanslı özel kılavuzluk şirketleri faaliyet gösterir, örneğin; Marmara'nın bazı bölgelerinde ve kruvaziyer terminallerinde. Hizmet ücreti piyasa pratiğine göre çıkar.
Kılavuzluk hizmeti 815 Sayılı Kabotaj Kanunu kapsamında Türk bayrağına haslanmıştır; yabancı bir teşkilat Türk limanlarında kılavuzluk yapamaz.
Pilotaj Zorunluluğu ve Ücretlendirme
Pilotaj zorunluluğu liman yönetmeliği ve liman başkanlıklarının yönergeleri ile belirlenir. Genel pratik şöyle, belirli bir tonaj eşiğinin (genelde 1.000-2.000 GT) üstündeki gemiler kılavuz almak zorundadır; tehlikeli yük taşıyan tankerler, IMDG Code'a tabi sevkiyatlar, yabancı bayraklı gemiler ve manevra zorluğu yüksek dar girişli rıhtımlarda zorunluluk genişler. Yarıkkaya rüzgarı veya sis gibi kötü hava koşullarında küçük gemiler için bile mecburi olabilir.
Pilotaj ücreti geminin DWT, GT (Gross Tonnage), sefer tipi (kabotaj/uluslararası), liman içi mesafe ve özel zammı (gece, tatil, kötü hava) parametrelerine göre hesaplanır. Charter party sözleşmesinde pilotaj ücretinin yükleten mi, armatör mü tarafından ödeneceği açıkça belirtilir.
Pilotaj ile Römorkaj Aynı Şey Değildir
İki hizmet birlikte kullanılsa da farklıdır. Römorkaj fiziksel hizmettir; römorkör motorlu yardımcı tekne olarak gemiye bağlanır, çekme veya itme kuvveti uygular. Pilotaj ise bilgi ve tavsiye hizmetidir; kılavuz kaptan köprüde plan yapar, römorkörlere ve kaptana emir verir. Bir liman manevrasında çoğunlukla ikisi birlikte çalışır; kılavuz kaptan koordinatör, römorkör icracı konumundadır.
NarinPort olarak pilotaj hizmetini bizzat sağlamayız, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve özel kılavuzluk teşkilatlarının yetkili alanıdır. Gemi yanaştırma sürecinde gemi acentesi üzerinden pilotaj operasyonunun takvimini takip eder, sonrasındaki ara nakliye ve gümrüksüz depolama zincirinin pilotaj-yanaşma penceresine senkron çalışmasını koordine ederiz.
Pilotaj Sürecinde Pratik Kurallar
- Pilot talebini gemi acentesi üzerinden ETA'dan en az 24 saat önce iletmek,
- Kılavuz boarding ve manevra süresini laytime (starya süresi) hesabına dahil etmek,
- Pilotaj ücretinin charter partyde hangi tarafa yazıldığını netleştirmek,
- Kötü hava koşullarında pilotaj durdurulma kriterlerini liman başkanlığı ile teyit etmek,
- Pilot boarding ve disembarkation kayıtlarını Statement of Facts (olgu tutanağı) ile çapraz teyit etmek.
Kategori
P P 3 adet terim listeleniyor.
P Harfindeki Terimler
Harf Dizini
A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Önceki Terim Palamar (Mooring) Ne Demek?
Sözlükten Diğer Benzer Terimlere Göz Atın
Antrepo (Warehouse) Ne Demek?
A
Antrepo, ithal veya ihraç edilen malların gümrük işlemleri tamamlanana kadar geçici olarak depolandığı gümrük denetimi altındaki kapalı veya açık alanlardır.
Tanıma Git
Halat (Towline) Ne Demek?
H
Halat, denizcilikte gemilerin römorköre bağlanması, rıhtıma sabitlenmesi veya yedekleme operasyonlarında kullanılan ve farklı malzeme sınıflarında üretilen mukavemetli taşıma elemanıdır.
Tanıma Git
Navlun Sözleşmesi (Charter Party) Ne Demek?
N
Deniz taşımacılığının tüm ticari çerçevesini — navlun ücretinden laytime ve demuraj kurallarına, yükleme-boşaltma sorumluluklarından gecikme yaptırımlarına kadar — tek bir belgede toplayan navlun sözleşmesi, uluslararası alanda "charter party" olarak bilinen hukuki anlaşmadır.
Tanıma Git
Ordino (Delivery Order) Ne Demek?
O
Ordino, deniz yolu taşımacılığında yük sahibinin konteyneri veya yükü gemi acentesinden teslim alabilmesi için düzenlenen yetki belgesidir.
Tanıma Git
Römorkaj (Towage) Ne Demek?
R
Römorkaj, geminin liman içinde rıhtıma yanaştırılması veya rıhtımdan ayrılması sırasında römorkör desteğiyle yapılan manevra hizmetidir.
Tanıma Git
Son Saat (Cut-off) Ne Demek?
S
Cut-off, deniz konteyner hat operatörünün gemi yüklemesi öncesi belge ve VGM/DBA bilgisi kabulünün son saatidir; aşılırsa konteyner gemiye yüklenmez.
Tanıma Git